Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego
brała udział w projekcie Regionalna Platforma Informacyjna – Kultura na Mazowszu
Zapraszamy na spotkanie poświęcone twórczości literackiej Erny Rosenstein, malarki, rysowniczki i poetki, wybitnej przedstawicielki surrealizmu.
Punktem wyjścia do rozmowy będą odnalezione w archiwum domowym artystki i wydane przez Wydawnictwo Warstwy bajki, które Rosenstein pisała w latach 50. i 60. z myślą o swoim synu. W przepojonych duchem surrealizmu historiach echa wojennych przeżyć artystki przeplatają się z baśniową wizją świata pełną szlachetnej staroświeckości, a liryczne metafory skrywają opisy świata dotkniętego traumą wojny.
W dyskusji udział wezmą:
- Ewa Gruda, krytyczka literacka, kierowniczka Muzeum Książki Dziecięcej;
- Dorota Jarecka, krytyczka sztuki, dziennikarka;
- Piotr Matywiecki, poeta, krytyk literacki, eseista.
Spotkanie poprowadzi Jarosław Borowiec, redaktor naczelny Wydawnictwa Warstwy.
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, ul. Mordechaja Anielewicza 6, Warszawa
10 kwietnia 2015, g. 18.00, wstęp wolny
***
Erna Rosenstein
Urodzona w 1913 roku. Malarka, poetka, autorka scenariuszy teatralnych. Wybitna przedstawicielka surrealizmu. W latach 1932–1934 studiowała malarstwo w Wiedniu na Wiener Frauenakademie, a w latach 1934–1937 na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Od 1957 roku współtworzyła II Grupę Krakowską. Wielokrotnie reprezentowała polską sztukę na wystawach międzynarodowych – Salonie Międzynarodowym w Monte Carlo (1964, 1965); Salonie Malarstwa Surrealistycznego i Fantastyki w ramach Biennale Sztuki w São Paulo (1965); Festiwalu Sztuki w Edynburgu (1969, 1978). Od 1949 roku była żoną krytyka i pisarza Artura Sandauera. Za namową męża zdecydowała się opublikować swoje zapisy. W 1972 roku ukazał się jej pierwszy tom poetycki Ślad, następnie Spoza granic mowy (1976), Wszystkie ścieżki (1979), Czas (1986), Trochę z archiwum (1993), Jeszcze z archiwum (1994) i Płynie rzeka (1998). W 1996 roku ukazał się obszerny przekład jej wierszy na język niemiecki – Meine Nacht wird hier sein und mein Tag przygotowany przez Urszulę Usakowską-Wolff i Manfreda Wolffa. Za swoją twórczość została uhonorowana m.in. Nagrodą Krytyki Artystycznej im. Cypriana Kamila Norwida (1977) oraz Nagrodą im. Jana Cybisa (1996), przyznaną za całokształt pracy twórczej. Zmarła w 2004 roku w Warszawie.
Bohaterka pierwszej książki w serii "Muzeum Książki Dziecięcej poleca", stworzona dawno temu przez Wandę Chotomską i Bohdana Butenkę i pokazywana w latach 1958-1959 na ostatniej stronie "Świerszczyka", ma niezwykle bogate życie. Najpierw nabazgrano ją na płocie. Potem miała mnóstwo przygód, aż wreszcie... trafiła na pomnik (warto przeczytać książkę, tam wszystko jest!), ale z pomnika uciekła i schowała się na półkach Muzeum Książki Dziecięcej. Traf chciał, że po wielu latach robiono w Muzeum wystawę 35 maja i później... Bohdan Butenko pinxit. Uznała więc (i słusznie), że to znakomite dla niej miejsce i że dość ma siedzenia bezczynnie na półce!
Z wystawy szybko powędrowała do książki i w ten sposób ogłosiła początek lubianej serii Wydawnictwa Muza. Rok nawet nie minął, kiedy znalazła się na Liście Skarbów Muzeum Książki Dziecięcej. I wydawać by się mogło, że to koniec przygód, albo przynajmniej przerwa na mały odpoczynek (jak, nie przymierzając, stanie na pomniku). Ale nic z tego!
Ogłaszamy uroczyście, że panna Kreseczka tej wiosny rozpoczyna życie gwiazdy teatralnej!
Uchylmy lekko kurtynę... Oto zdjęcie z próby (fot. Marta Ankiersztejn).
Zapraszamy do Teatru Lalka w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie! Przedstawieniom towarzyszy wystawa lalek teatralnych i ilustracji Bohdana Butenki.
Bibliografia z zakresu historii i krytyki literatury dla dzieci, bibliotekarstwa i czytelnictwa dziecięcego, opracowywana corocznie w Muzeum Książki Dziecięcej od ponad pięćdziesięciu lat, jest niezwykle cennym źródłem informacji dotyczącym fachowej literatury przedmiotu. Rejestruje ukazujące się w danym roku kalendarzowym różnorodne teksty omawiające książki dla młodego czytelnika oraz ich recepcję, a więc monografie i opracowania o charakterze teoretyczno- i historycznoliterackim, wypowiedzi krytyczne (studia, rozprawy, szkice, sylwetki literackie, recenzje, polemiki prasowe), jak również sprawozdania ze zjazdów i spotkań, wypowiedzi programowe twórców, wywiady oraz rozważania o charakterze psychologicznym i pedagogicznym. Jest to jedyne w Polsce opracowanie bibliograficzne o tak bogatym charakterze poświęcone literaturze dziecięcej.
Bibliografia z zakresu historii i krytyki literatury dla dzieci, bibliotekarstwa i czytelnictwa dziecięcego składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza jest poświęcona historii i krytyce literatury dla dzieci i młodzieży, druga – piśmiennictwu z zakresu bibliotekarstwa i czytelnictwa dziecięcego. Ta ostatnia zawiera informacje bibliograficzne dotyczące organizacji i działalności bibliotek dziecięcych oraz form pracy z czytelnikiem (m.in. ważniejszych imprez czytelniczych: konkursów, wystaw), a także wyniki i analizy badań ankietowych nad stanem czytelnictwa. Każdy rocznik zawiera indeks nazw osobowych, a w razie potrzeby – uzupełnienia z poprzednich lat.
W dniach 16–17 października w historycznych wnętrzach Muzeum Miasta Łodzi (Pałac Poznańskich) odbyła się III Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura czytelnicza młodego pokolenia”, której celem była refleksja badawcza nad stanem kultury czytelniczej dzieci i młodzieży u progu XXI wieku oraz nad wpływem mediów na jej kształtowanie.
Organizatorami wydarzenia były Katedra Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego oraz Muzeum Miasta Łodzi. W obradach wzięli udział przedstawiciele Czech, Turcji, Rosji, Łotwy, Bułgarii oraz Polski.
Autorami referatów byli w większości pracownicy naukowi uniwersytetów związani z
bibliotekoznawstwem i informacją naukową, stąd większość wystąpień dotyczyła roli bibliotek publicznych i szkolnych w kształtowaniu motywacji czytelniczej i postaw czytelniczych, a także zagadnień związanych z wykorzystaniem nowych technologii w czytelnictwie i instytucjach kultury. Analizie badawczej poddano między innymi takie zjawiska, jak blogosfera, portale społecznościowe oraz internetowe fora dyskusyjne.
Część referatów była poświęcona książce dziecięcej, ze szczególnym uwzględnieniem jej funkcjonowania w rzeczywistości sieci drugiej generacji i mobilnych technologii. Wśród analizowanych form znalazły się różne publikacje o charakterze transmedialnym: książki-gry (m.in. gamebooki), książki rzeczywistości rozszerzonej i wszelkie remediacje książki tradycyjnej, przeznaczone na urządzenia dotykowe.
Uczestnicy konferencji mogli zwiedzić wnętrza pałacowe z przewodnikiem oraz wysłuchać koncertu w sali lustrzanej.
Konferencja „Kultura czytelnicza młodego pokolenia” była współsponsorowana przez Bibliotekę Publiczną m.st. Warszawy, a patronat nad nią objęło między innymi Muzeum Książki Dziecięcej. Dzięki temu Muzeum miało okazję do zaprezentowania swojej działalności. Kierowniczka MKD Ewa Gruda przybliżyła historię działu, jego unikatową kolekcję oraz omówiła bogatą działalność w zakresie promocji wartościowej książki dla młodego czytelnika. Pokazała też prezentację multimedialną, na którą składały się zdjęcia okładek cimeliów MKD – książek dziewiętnastowiecznych oraz nowszych, ale mających dziś wartość białych kruków.
16.10.2014 - konferencja "Kultura czytelnicza młodego pokolenia"
mkd_lodz_konferencja_1.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/konferencja2014/mkd_lodz_konferencja_1.jpg
mkd_lodz_konferencja_3.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/konferencja2014/mkd_lodz_konferencja_3.jpg
mkd_lodz_konferencja_5.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/konferencja2014/mkd_lodz_konferencja_5.jpg
mkd_lodz_konferencja_2.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/konferencja2014/mkd_lodz_konferencja_2.jpg
mkd_lodz_konferencja_4.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/konferencja2014/mkd_lodz_konferencja_4.jpg
W dniach 19−21 września 2014 roku w Arkadach Kubickiego na Zamku Królewskim w Warszawie odbył się Festiwal Książki dla Dzieci i Młodzieży ,,Czytajmy”, zorganizowany przez Fundację Historia i Kultura. Festiwal został objęty honorowymi patronatami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Rzecznika Praw Dziecka Pana Marka Michalaka i Prezydent m.st. Warszawy Pani Hanny Gronkiewicz-Waltz.
W tej wielkiej imprezie czytelniczej wzięło udział kilkudziesięciu wydawców. Odwiedzający mieli okazję nie tylko kupić książki, lecz przede wszystkim wziąć udział w wielu spotkaniach ze znanymi polskimi autorami książek dziecięcych i młodzieżowych, poznać ilustratorów książek, także – ulubionych twórców komiksów.
Muzeum Książki Dziecięcej miało na festiwalu swoje stoisko, gdzie wyeksponowano książki z lat 50. i 60. ubiegłego wieku, ilustrowane przez artystów tworzących polską szkołę ilustracji. Dorośli goście festiwalowi z wielkim sentymentem oglądali książki znane z własnego dzieciństwa i pokazywali je dzieciom. Drugą grupę na naszym stoisku stanowiły najpiękniejsze książki z roku 2013, wpisane na Listę Skarbów Muzeum Książki Dziecięcej. Atrakcją festiwalową była też nasza minibiblioteczka. Dzieci mogły wypożyczać z niej książki i czytać w przeznaczonym do tego, wygodnym miejscu.
W programie festiwalu znalazły się liczne warsztaty twórcze dla dzieci. Wśród prowadzących warsztaty była Dorota Lemańska z Biblioteki im. Haliny Rudnickiej – żoliborskiego oddziału Muzeum Książki Dziecięcej.
Kolejną formą udziału Muzeum w festiwalu ,,Czytajmy” była wystawa ,,35 maja i później... Bohdan Butenko pinxit”, pokazana po raz pierwszy w Bibliotece na Koszykowej w roku 2011. Na otwarcie wystawy przyszła liczna grupa wielbicieli talentu i dorobku Mistrza Butenki. Wystawie towarzyszyło spotkanie z ilustratorem, które prowadziła Ewa Gruda.
Festiwal "Czytajmy"
BB5.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/czytajmy2014/BB5.jpg
wystawa_BB_arkady1.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/czytajmy2014/wystawa_BB_arkady1.jpg
Wystawa_BB_arkady2.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/czytajmy2014/Wystawa_BB_arkady2.jpg
Wystawa_BB_arkady3.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/czytajmy2014/Wystawa_BB_arkady3.jpg
Wystawa_BB_arkady4.jpg
http://www.koszykowa.pl/images/mkd/wydarzenia/czytajmy2014/Wystawa_BB_arkady4.jpg
13 września w Teatrze Kamienica odbyła się warszawska gala wręczenia Słoneczników, przyznawanych przez redakcję portalu CzasDzieci.pl za najbardziej rozwojową inicjatywę dla dzieci. Z ra...dością informujemy, że Muzeum Książki Dziecięcej i Wydawnictwo Muza SA zostały nominowane do tej zaszczytnej nagrody za Festiwal Książki Dziecięcej TERE-FERE, pierwszy tego typu warszawski festiwal, promujący książkę dziecięcą m.in. poprzez ciekawe spotkania z autorami oraz różnorodne warsztaty twórcze związane z książką. TERE-FERE stało się inspiracją dla innych warszawskich festiwali o podobnym charakterze. Cieszymy się ze Słonecznika i z powodzenia naszego festiwalu. Zamieszczamy jedno ze zdjęć z albumu portalu.
Festiwal Książki Dziecięcej TERE-FERE, zorganizowany po raz pierwszy przez Wydawnictwo MUZA SA i Muzeum Książki Dziecięcej w marcu 2014 roku, wzbudził ogromne zainteresowanie dzieci i rodziców. Mimo kapryśnej marcowej pogody, pierwszy festiwal zgromadził tłumy zainteresowanych książką dziecięcą warszawiaków, którzy – zachwyceni inicjatywą – zwracali się do organizatorów z prośbą, by imprezie nadać charakter cykliczny. Tak się też stało – za nami kolejna, wakacyjna edycja TERE-FERE, która miała miejsce w słoneczny weekend 8-10 sierpnia na dziedzińcu Centrum Sztuki Współczesnej w Zamku Ujazdowskim.
W festiwalu wzięło udział wiele wydawnictw dziecięcych dbających o jakość książek kierowanych do dzieci: oczywiście Wydawnictwo Muza, a także Nasza Księgarnia, Eneduerabe, Hokus-Pokus, Papierówka, Muchomor, Tashka, Dookoła Świata, Poławiacze Pereł, Wytwórnia, Multico, Bajki-Grajki, Albus, Alegoria, Zakamarki i Usborne (książki w języku angielskim) oraz księgarnie specjalizujące się w książce dziecięcej – Lamala i Bullerbyn. Oprócz książek można było kupić wykonane przez artystów zabawki oraz estetyczne, pomysłowe ubrania.
Na festiwalu nie mogło zabraknąć panny Kreseczki i pana Motorka – od wydania przygód tych bohaterów, stworzonych na przełomie lat 50. i 60. przez Wandę Chotomską i Bohdana Butenkę, rozpoczęła się przecież współpraca Redakcji Książki Dziecięcej Wydawnictwa Muza i Muzeum Książki Dziecięcej Biblioteki m.st. Warszawy. Wspomnieni bohaterowie pojawili się w różnych miejscach, ciesząc oko i zapraszając do wspólnej zabawy. Na dużych bannerach można też było zobaczyć, jak wyglądały przygody Kreseczki i Motorka pół wieku temu, drukowane na ostatniej stronie "Świerszczyka". Bannery pochodziły z wystawy ,,35 maja i później... Bohdan Butenko pinxit'', przygotowanej przed trzema laty w Muzeum Książki Dziecięcej.
Ciekawym akcentem poznawczym zaistniałym w festiwalowej przestrzeni była wystawa ,,Dziecko wcentrum", poświęcona literaturze dziecięcej Szwecji, zorganizowana przez ambasadę tego kraju. Szwecja postrzegana jest na całym świecie jako kraj książki dla dzieci. Astrid Lindgren już w 1958 roku otrzymała prestiżowy medal im. H. Ch. Andersena, zwany Małym Noblem. W kolejnych dziesięcioleciach tę zaszczytną nagrodę IBBY otrzymały inne wielkie pisarki: pisząca po szwedzku Finka Tove Jansson (1966) oraz Maria Grippe (1974). Do dziś szwedzka literatura dla dzieci stanowi swoisty fenomen. Wyróżnia się spośród innych partnerskim traktowaniem dziecka, odważnym poruszaniem tzw. trudnych tematów oraz wysokim poziomem ilustratorskim. Na prezentowanej wystawie została pokazana, w koniecznym skrócie, twórczość najbardziej znanych współczesnych szwedzkich pisarzy i ilustratorów: Svena Nordkvista, Pii Lindenbaum, Gunilli Bergström, Pernilli Stalfelt, Barbro Lindgren, Evy Eriksson, Anny-Clary Tidholm, Ulfa Starka, Ulfa Nilssona, Moni Nilsson, Sassy Buregren oraz Åsy Lind, autorki m.in. znakomitej Chusty babci.
Organizatorzy festiwalu, mając na uwadze wakacyjną potrzebę radości i wypoczynku, przygotowali dla dzieci wiele atrakcji łączących książkę z zabawą. Były to przede wszystkim warsztaty, prowadzone przez plastyków, pisarzy i dziennikarzy. Chociaż autorzy warsztatów stawiali sobie także cele edukacyjne, kształcące i wychowawcze, to trzeba przyznać, że umieli te ambitne zamierzenia połączyć ze wspaniałą zabawą. Z ogromnym zaciekawieniem przyglądałam się warsztatom literacko-plastycznym przygotowanym przez Beatę Jewiarz, dziennikarkę Radia dla Ciebie. Nosiły one temat "Lato z haiku". Jak też dzieci sobie poradzą? Nie bardzo jeszcze potrafią pisać, a o poezji wiedzą tyle co nic... Na szczęście wszelkie tego typu wątpliwości okazały się bezpodstawne. Pani Beata zaprezentowała nie tylko szeroką wiedzę, ale również ogromny talent pedagogiczny. Prawie wszyscy uczestnicy zabawy zrozumieli, na czym polega tworzenie haiku i z powodzeniem próbowali swoich sił. Powstały całkiem zgrabne utwory, które potem dzieci ilustrowały, tworząc rysunki lub kolaże (wszystkie potrzebne materiały znalazły się w skromnej teczce biurowej).
Fantastyczną zabawę zaproponowała uczestnikom festiwalu również Aneta Lewandowska, autorka projektu Zeszyt do zabaw-lokomotywa. Uczestnicy warsztatów otrzymali ogromne płachty-szablony, które musieli wypełnić według własnego uznania. Dzieci miały do dyspozycji farby, wałki, kredki i flamastry. To było naprawdę DUŻE przeżycie!
Inne ciekawe warsztaty twórcze prowadziła Dorota Godhlewska, której zabawki i torby można też było kupić podczas festiwalu. Pani Dorota zaproponowała rodzinom wspólne szycie zabawek z przyniesionych przez siebie materiałów, wśród których prym wiodły... najróżniejsze skarpety. Aż trudno uwierzyć, ile wspaniałych zwierzaków może powstać z niepotrzebnych nikomu pojedynczych skarpetek!
Trudno opisać wszystkie spotkania z ciekawymi twórcami, którzy zechcieli uchylić przed dziećmi rąbka tajemnicy swojego warsztatu. Warto jednak wymienić chociaż niektóre: Wojciech Mikołuszko zachęcał dzieci do domowego eksperymentowania, Olga Wróbel tworzyła wraz z nimi komiksy, Maciej Szymanowicz prowadził warsztaty ilustratorskie, a przedstawiciele wydawnictwa Usborne zachęcali do formułowania choćby najprostszych opowieści w języku angielskim. Nie można też pominąć wspólnego pisania (i rysowania!) wiersza, do którego początek napisała sama Wanda Chotomska, patronka festiwalu TERE-FERE (jak pamiętamy, zapożyczył on nazwę z debiutanckiego tomiku pani Wandy, ilustrowanego przez Bohdana Butenkę). Warto również wspomnieć o plebiscycie "Moje Muzeum Książki Dziecięcej". Biorący w nim udział festiwalowi goście proponowali kolejne tytuły do wydania w serii "Muzeum Książki Dziecięcej poleca" Wydawnictwa Muza .
Zwieńczeniem festiwalowych atrakcji była przeprowadzona w niedzielę "Leoaukcja", czyli aukcja dzieł ofiarowanych przez artystów na rzecz ciężko chorego Leosia. Były wśród nich utwory literackie z autografem twórców (m.in. Wandy Chotomskiej i Michała Rusinka), a także obrazy, m.in. Anny Stylo-Ginter, Joanny Marcolli i Piotra Sochy. To piękny pomysł i piękny cel. W imieniu chorego chłopca, noszącego imię bohatera wydanej w naszej serii książki Wandy Chotomskiej i Teresy Wilbik Leonek i lew, gorącodziękujemy twórcom.
Nagroda Główna: Marcin Szczygielski Arka czasu, il. Daniel de Latour, Wyd. Stentor.
Nagroda II: ex aequo:
- Krystyna Miłobędzka, Iwona Chmielewska Na wysokiej górze,
Wydawnictwo Miejskie Posnania.
- Iwona Chmielewska Cztery zwykłe miski (książka autorska),Wyd. Format.
Nagroda III: Wanda Chotomska, Bohdan Butenko Panna Kreseczka, Wyd. Muza SA, seria "Muzeum Książki Dziecięcej poleca".
Nagroda specjalna: Fryderyk Chopin Zdrów chłopczyna, opracowanie graficzne Bohdan Butenko, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina.
Wyróżnienia (alfabetycznie)
Zofia Beszczyńska Ptasia Jaga, il. Elżbieta Krygowska-Butlewska, Wyd. Mila.
Roksana Jędrzejewska-Wróbel O Melanii, Melchiorze i panu Przypadku, ilustr. Paweł Pawlak. Wyd. Bajka.
Joanna Kulmowa Co drzemie w nas, opracowanie graficzne Anna Niemierko, Agencja Edytorska Ezop.
Tomasz Kwaśniewski Jedno oko na Maroko, fotografie Anna Bedyńska, "Czarna Owieczka".
Mikołaj Łoziński Prawdziwa bajka, opracowanie graficzne Marta Ignerska, "Kultura Gniewu".
Zuzanna Orlińska Ani słowa o Zosi,Wyd. Literatura.
Tina Oziewicz Pamiątka z Paryża, opracowanie graficzne Jacek Ambrożewski, Dwie Siostry.
Joanna Papuzińska (oprac.) Cudowna studzienka, ilustracje Elżbieta Wasiuczyńska, Media Rodzina.
Katarzyna Ryrych O Stephenie Hawkingu, Czarnej Dziurze i myszach podpodłogowych, opracowanie graficzne Elżbieta Chojna, Wyd. Literatura.
Zofia Stanecka Świat według dziadka, ilustracje Bogna Pniewska, "W drodze".
Przemysław Wechterowicz Proszę mnie przytulić, ilustracje Emilia Dziubak.
Wyróżnienie specjalne
Danuta Gellnerowa Cukrowe miasteczko, ilustracje Agnieszka Żelewska, wybór wierszy
i przedmowa Dorota Gellner, Wyd. Bajka.
/EG/
Siedemnastego czerwca 2014 roku sala konferencyjna Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy gościła przyjaciół Muzeum Książki Dziecięcej – autorów, ilustratorów, wydawców, popularyzatorów i miłośników książek dla najmłodszych. Okazją do spotkania stało się rozstrzygnięcie VI Konkursu Literatury Dziecięcej im. Haliny Skrobiszewskiej, objętego patronatem Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka. W konkursie wzięły udział książki żyjących autorów polskich, wydane w Polsce w 2013 roku i przekazane do zbiorów MKD jako egzemplarz obowiązkowy lub dar. W jury konkursu zasiedli pracownicy działu – przewodnicząca Ewa Gruda oraz „ciała doradcze”: Hanna Diduszko, Krystyna Kuć, Lidia Błaszczyk i Anna Babula. Książki nagrodzone i wyróżnione trafiły na Listę Skarbów Muzeum Książki Dziecięcej. Tym razem było ich aż siedemnaście. Dobrze to świadczy o kondycji polskiego rynku książki dla młodych czytelników, na który z roku na rok przybywa coraz więcej wartościowych utworów. Zasłużeni autorzy wciąż zaskakują nowymi pomysłami. Pojawiają się nieznani twórcy, którzy wzbogacają literaturę dla dzieci i młodzieży o nowatorskie treści i rozwiązania graficzne.
Nagrodę główną otrzymała książka Marcina SzczygielskiegoArka czasu, czyli wielka ucieczka Rafała od kiedyś przez wtedy do teraz i wstecz (wyd. Stentor) – sprawnie napisana, wykorzystująca motyw podróży w czasie, powieść przygodowa o ucieczce z warszawskiego getta. Łącząc prawdę historyczną z mistrzowsko wykreowaną przygodą, jest nośnikiem wartości emocjonalnych, a także poznawczych i wychowawczych. Tekstowi towarzyszą ilustracje Daniela de Latoura, który za pomocą nowoczesnej, prostej, czarnej kreski podkreślił nastrój opowieści o niezwykłości czasu – tragicznego, ale i pełnego tajemnic. Marcin Szczygielski to doskonały, uznany, wielokrotnie nagradzany w różnych konkursach twórca książek dla najmłodszych. Dziękując za nagrodę, przyznał, że wiele zawdzięcza Muzeum Książki Dziecięcej, które dostrzegło jego talent, przyznając w II Konkursie Literatury Dziecięcej im. Haliny Skrobiszewskiej wyróżnienie jego pierwszej powieści dla młodzieży Omega.
W tegorocznym konkursie przyznano dwie nagrody drugie. Otrzymały je Na wysokiej górze Krystyny Miłobędzkiej i Iwony Chmielewskiej (Wydawnictwo Miejskie Posnania) oraz autorska książka Iwony Chmielewskiej Cztery zwykłe miski (wyd. Format). Iwona Chmielewska okazała się wnikliwą i wrażliwą czytelniczką wiersza Krystyny Miłobędzkiej, będącego poetyckim rozwinięciem dziecięcej wyliczanki Apli-papli. W książce Na wysokiej górzeobie artystki stworzyły pełną liryzmu kompozycję literacko-plastyczną, w której za pomocą słownych i obrazowych metafor wykreowały bogate w skojarzenia uniwersum. Książka, jednająca młodość ze starością, ukazuje powab życia w każdym jego okresie, oswaja lęki i ze spokojem, lecz intrygująco, pokazuje przemijanie i odchodzenie. Cztery zwykłe miski – autorska książka Iwony Chmielewskiej –to jedna z niewielu, a może jedyna w Polsce, książka z gatunku picture book, mająca tak wyraźny charakter autotematyczny. Autorka w już pierwszym zdaniu informuje czytelnika, że „Książkę można zrobić ze wszystkiego”, po czym konsekwentnie rozwija tę myśl za pomocą słowa i obrazu. Nie jest to jednak książka tylko o metodzie. Iwona Chmielewska, zapraszając dziecko do wspólnego odkrywania tajemnic warsztatowych, zaprasza je również do refleksji nad wielkim problemem współczesnego świata, w którym „[...] jedni mają za dużo. A inni mają zamało”.
Trzecią nagrodę otrzymała książka Wandy Chotomskiej i Bohdana Butenki Panna Kreseczka(wyd. Muza SA) wydana w serii „Muzeum Książki Dziecięcej poleca”. Panna Kreseczka, ponad pół wieku temu drukowana na ostatniej stronie każdego numeru „Świerszczyka” jako historyjka obrazkowa, nadal pozostaje świeża i aktualna. Dynamiczny, „energetyzujący” wiersz Wandy Chotomskiej oraz mistrzowskie ilustracje Bohdana Butenki tworzą jedyną w swoim rodzaju, pełną humoru historyjkę o nabazgranej na płocie pannie Kreseczce, osóbce niezwykle sympatycznej, po dziecięcemu łobuzerskiej i wzruszającej.
Jury Konkursu Literatury Dziecięcej im. Haliny Skrobiszewskiej ma możliwość przyznania nagrody specjalnej dla książki stanowiącej niewątpliwe wydarzenie artystyczne, a niespełniającej jednego z założeń regulaminowych. W tym roku nagrodą specjalną uhonorowano książkę Fryderyka Chopina Zdrów chłopczyna (wyd.Narodowy Instytut Fryderyka Chopina). Stanowiący jej treść żartobliwy wierszyk, napisany przez dwunastoletniego Fryderyka, pokazuje inne oblicze wielkiego kompozytora: figlarne i prześmiewcze – a śmieje się on z samego siebie. O ilustracje i opracowanie graficzne książki zadbał, w swym niepowtarzalnym stylu, Bohdan Butenko – niezrównany komentator słowa, któremu nie umknął żaden szczegół tego smakowitego tekstu.
W tegorocznym konkursie przyznano jedenaście wyróżnień. Otrzymały je książki:
Ptasia Jaga Zofii Beszczyńskiej z ilustracjami Elżbiety Krygowskiej-Butlewskiej (wyd. Mila) – współczesna wersja bajki o Babie Jadze, pełnymi garściami czerpiąca z baśni braci Grimm i mitologii słowiańskiej. Mimo tych inspiracji jest oryginalnym, kunsztownym literacko dziełem o fantastycznej inicjacyjnej przygodzie dziecięcych bohaterów, w mistrzowski sposób zilustrowanym cyklem malarskich obrazów, które oddają jego walory artystyczne i znaczeniowe.
O Melanii, Melchiorze i panu Przypadku Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel z ilustracjami Pawła Pawlaka (wyd. Bajka) – subtelny tekst i pastelowe ilustracje tworzą prostą, ciepłą opowieść o nieśmiałości, radzeniu sobie z nią, o potrzebie bliskości i zbawiennej roli przypadku w życiu.
Co drzemie w nas Joanny Kulmowej w opracowaniu graficznym Anny Niemierko (wyd. Agencja Edytorska Ezop) – tomik wierszy o marzeniach, o czekających żaglach ze snu, o gdzie indziej, o pociągu, którego nie ma, i o szynach, co biegną, biegną, biegną... Piękna książka. Także jako przedmiot – wspólne dzieło sztuki wielkiej romantycznej poetki i ilustratorki.
Jedno oko na MarokoTomasza Kwaśniewskiego z fotografiami Anny Bedyńskiej (wyd. Czarna Owieczka) – portrety osób, które budzą ciekawość swą odmiennością. Książka w sposób artystycznie dojrzały staje po stronie wciąż – mimo deklaracji – niedocenianych wartości, jak otwartość na innego człowieka, łagodność w ocenach, rozumna obserwacja ludzkich zachowań, respektowanie cudzych decyzji czy wreszcie – szacunek dla jednostki i jej prawo do wolności.
Prawdziwa bajkaMikołajaŁozińskiego w opracowaniu graficznym Marty Ignerskiej (wyd. Kultura Gniewu) – pełna uroku i rozmachu literacko-graficzna opowieść o szalonej młodzieńczej podróży, zachłyśnięciu się światem i jego bogactwem… oraz o sympatii do pająka. Książki, w której obrazy i słowa nie dają się rozdzielić, wzajemnie się przenikają, wzbogacając wrażliwość estetyczną i emocjonalną czytelnika.
Ani słowa o Zosi Zuzanny Orlińskiej (wyd. Literatura) – ciekawa przygoda z rodzinną tajemnicą w tle. Zabawna, ale i wzruszająca książka o dojrzewaniu, o uczeniu się akceptacji odrębnego życia rodziców, o młodzieńczej miłości, pokonywaniu niechęci do osób budzących rezerwę, a także o byciu z innymi, odmiennymi, pokrzywdzonymi przez los.
Pamiątka z Paryża Tiny Oziewicz w opracowaniu graficznym Jacka Ambrożewskiego (wyd. Dwie Siostry) – „dopisana” do obrazu Wilhelma Sasnala, zabawna, intrygująca i trzymającą w napięciu historyjka o rozmnażaniu się… wieży Eiffla i rozsiewaniu jej „zarodników”. Książkę cechuje różnorodność i nowoczesność pomysłów graficznych, spójnych z tekstem i jego ideą.
Cudowna studzienka. Baśnie polskie w wyborze i opracowaniu profesor Joanny Papuzińskiej, z ilustracjami Elżbiety Wasiuczyńskiej (wyd. Media Rodzina) – doskonały prezent dla każdego dziecka. Baśnie uzupełnione poetyckim wstępem oraz posłowiem i przypisami, w których autorka wyboru wyjaśniła znaczenie trudniejszych słów. Tekst zdobią malarskie całostronicowe ilustracje oraz finezyjne miniatury.
O Stephenie Hawkingu, czarnej dziurze i myszach podpodłogowych Katarzyny Ryrych w opracowaniu graficznym Elżbiety Chojnej (wyd. Literatura) – niebanalna książka o dorastaniu oraz o przyjaźni i miłości braterskiej. Ciekawie opowiedziana historia małego intelektualisty, który poznając dramaty ludzi z najbliższego otoczenia uczy się wrażliwości na problemy innych i przeciwstawiania się złu, a przy tym odkrywa własną tożsamość.
Świat według dziadka Zofii Staneckiej zilustracjami Bogny Pniewskiej (wyd. „W drodze”) – ozdobiona dyskretnymi rysunkami, fantastyczno-realistyczna opowieść o budowaniu więzi między dziadkiem i wnukiem. Prosta i piękna historia o poznawaniu bliźniego i o tym, że każdy z nas, jeśli tylko zechce, może wydobyć z drugiego człowieka najwspanialsze cechy – trzeba tylko przezwyciężyć lęk i niechęć budujące mur obojętności.
Proszę mnie przytulić Przemysława Wechterowicza z ilustracjami Emilii Dziubak (wyd. Agencja Edytorska Ezop) – pięknie zilustrowana, pełna ciepła, humoru i liryzmu książka o uczeniu się umiejętności dawania i przyjmowania dobra, o tworzeniu serdecznych relacji z innymi, czasami bardzo różnymi od nas.
Jury VI Konkursu Literatury Dziecięcej im. Haliny Skrobiszewskiej postanowiło też przyznać wyróżnienie specjalne zbiorowi wierszy Danuty Gellnerowej Cukrowe miasteczkoz ilustracjami Agnieszki Żelewskiej (wyd. Bajka). Jego lektura to powrót do dzieciństwa. Jest w nim wszystko, co ciekawi małego czytelnika: tajemnica, niespodzianka, humor. Jest też uroda świata – migotliwie przepływają kolorowe obrazy wyczarowane w kalejdoskopie roku. Z wierszami doskonale komponują się ilustracje, przywodzące na myśl dziecięce wyklejanki. Poezje Danuty Gellnerowej zebrała w piękny kolorowy bukiet i ofiarowała dzieciom jej córka – poetka, Dorota Gellner.
Po zakończeniu oficjalnej części spotkania przyszedł czas na dłuuugie spotkanie towarzyskie, połączone z poczęstunkiem zorganizowanym dzięki hojności Agencji Autorskiej Autograf.
Tekst: Anna Babula (na podstawie wygłoszonych podczas uroczystości laudacji, przygotowanych przez jurorów konkursu)
Zdjęcia: Anna Babula
Poniżej drukujemy list Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka:
Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy - Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego
Muzeum Książki Dziecięcej
Zapraszają na uroczyste spotkanie Przyjaciół Muzeum Książki Dziecięcej podczas którego ogłoszona zostanie
Lista Skarbów 2013 r.
Zapraszamy we wtorek 17 czerwca o godz. 18.00.
Gmach Kierbedziów, ul. Koszykowa 26
W tym roku po raz kolejny Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy włączyła się w ogólnopolską Noc Muzeów. Tradycją stało się już, że współorganizuje ją jeden z działów specjalnych Biblioteki – Muzeum Książki Dziecięcej. Tym razem na najmłodszych uczestników nocnych spotkań z kulturą czekali bohaterowie komiksów. Z Muzeum Książki Dziecięcej, na czas przebudowy przeniesionego na pl. Hallera, przyjechało ponad 400 tytułów.
Niektóre trafiły do gablot i możne je było oglądać… przez szybkę. Taki los spotkał komiksy dla młodzieży, wydawane w latach 60. i 70. ubiegłego wieku, dziś już rzadko spotykane – prawdziwe komiksowe białe kruki. Wśród nich znalazły się historyjki o kapitanach Żbiku i Klossie, Janosiku, komiksy z serii „Pilot śmigłowca” i „Podziemny front” oraz – przeznaczone dla trochę młodszych czytelników – przygody Kajka i Kokosza.
Jednak wielbiciele opowiadań „z dymkiem” nie powinni być zawiedzeni. Ponad 300 komiksów znalazło się na półkach. Każdy mógł wziąć ulubiony tytuł, rozsiąść się wygodnie w fotelu i czytać. Na najmłodszych czekały przygody Kaczora Donalda, Asteriksa, Kleksa, Gucia i Cezara, Kwapiszona, małpki Fiki Miki oraz koziołka Matołka. Po te ostatnie sięgali też starsi, bo losy koziołka, który szedł do Pacanowa, i sympatycznej małpki od lat bawią kolejne pokolenia Polaków. Warto dodać, że historyjki obrazkowe Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza uważane są za pierwsze rodzime komiksy dla dzieci.
Muzeum Książki Dziecięcej nie zapomniało o nastolatkach. To dla nich na tę jedną noc na Koszykową przyjechał Thorgal, bohater najpopularniejszego chyba na świecie komiksu. Jego współtwórcą jest znakomity polski ilustrator Grzegorz Rosiński. Nie zabrakło oczywiście wszystkich ksiąg Tytusa, Romka i A’Tomka autorstwa Papcia Chmiela, czyli Henryka Jerzego Chmielewskiego. Przygody dwóch harcerzy i uczłowieczonego szympansa to dziś klasyka polskiego komiksu.
Nie sposób napisać o wszystkich zaprezentowanych podczas Nocy Muzeów komiksach. Na co dzień czekają na czytelników w tymczasowej siedzibie Muzeum Książki Dziecięcej przy pl. Hallera 5. Nie tylko zresztą te, bo w zbiorach MKD jest ich ponad 600. Zainteresowanych serdecznie zapraszamy.
Dla najmłodszych miłośników historyjek obrazkowych i rysowania przygotowano zajęcia plastyczne. Maluchy mogły zapoznać się z urokliwą książeczką Joanny M. Chmielewskiej Muszla (Wydawnictwo Bajka, 2013) i pokolorować czarno-białe ilustracje przedstawiające dzieje niezwykłej przyjaźni smoka Jędrka i bociana Felka. Troszkę starsi mieli okazję pokolorować minikomiks o chłopcu, któremu zepsuł się aparat fotograficzny, a w jego naprawie pomógł mu bibliotekarz. Bardziej pomysłowi mogli też wpisać w „dymki” wymyślony przez siebie tekst. A zarówno jedni, jak i drudzy – przekonać się, że warto korzystać z biblioteki… oczywiście tej na Koszykowej.
Dziecięca część Nocy Muzeów w Bibliotece na Koszykowej była też doskonałą okazją do popularyzacji wartościowej literatury dla dzieci. W oszklonej witrynie zaprezentowano książki z najwyższej półki, doskonałe pod względem językowym i edytorskim, przekazujące mądre, głębokie treści często ukryte w prostych, zabawnych tekstach. Warto wymienić kilku ich autorów: Dorota Gellner, Marcin Wicha, Agnieszka Frączek, Zuzanna Orlińska, Marcin Szczygielski, Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Iwona Chmielewska, Barbara Kosmowska, Paweł Beręsewicz. Spod ich piór wyszły książki nagrodzone w ogólnopolskich konkursach, m.in. w Konkursie Literackim im. Astrid Lindgren czy organizowanym przez MKD konkursie im. Haliny Skrobiszewskiej. Wiele z nich znalazło się na Liście Skarbów Muzeum Książki Dziecięcej, a inne wkrótce na nią trafią.
Rodzicom zainteresowanym poznaniem wartościowych książek dla najmłodszych fachową radą służyły Ewa Gruda, kierownik Muzeum Książki Dziecięcej, Maria Kulik, przewodnicząca Polskiej Sekcji IBBY, oraz Iwona Krynicka, redaktor naczelna Redakcji Książek Dziecięcych z Wydawnictwa Muza SA. Pani Maria nie poprzestała na udzielaniu porad. Wykazała się prawdziwie aktorskim talentem, pięknie czytając fragmenty Wierszy ulubionych Wandy Chotomskiej (Muza, 2014).
Twórców literatury dla dzieci reprezentował wspominany już Marcin Wicha, autor przezabawnej książeczki o cichej, posłusznej Strusi i Łysolu, psie-rozrabiace, który daje dziewczynce lekcje niegrzeczności. Pod jego wpływem Strusia odkrywa uroki życia na luzie. A uroki tej pełnej humoru opowieści o niezwykłej parze bohaterów odkryło i doceniło jury Konkursu na Najlepszą Książkę Dziecięcą Przecinek i Kropka 2013. Pan Marcin zapoznał dzieci z fragmentem przygód Strusi i Łysola – jaka to przyjemność słyszeć tekst ulubionej książki czytany przez jej autora.
Przedstawicielem wydawców książek dziecięcych było Wydawnictwo Muza SA. Jego kilkuletnia współpraca z Muzeum Książki Dziecięcej zaowocowała wznowieniem książek, które z dzieciństwa pamiętają babcie i mamy dzisiejszych najmłodszych czytelników. To m.in. utwory Wandy Chotomskiej Tere Fere, Panna Kreseczka i Pan Motorek w opracowaniu graficznym Bohdana Butenki. Większość książek prezentowanych przez Muzę ukazała się w serii ,,Muzeum Książki Dziecięcej poleca”.
Wielu zwolenników miały zajęcia plastyczne „Ekozabawa” prowadzone przez Dorotę Lemańską z oddziału im. Haliny Rudnickiej – biblioteki dla dzieci i dorosłych, będącej oddziałem Muzeum Książki Dziecięcej. Pod kierunkiem pani Doroty dzieci wyczarowywały prawdziwe cudeńka z zakrętek, zużytych płyt CD, kawałków materiałów, krepiny, koralików i wszelkiego rodzaju odpadków. Równie dobrze bawili się ich opiekunowie. Wszystkim, którym spodobało się robienie małych dzieł sztuki „z niczego”, zapraszamy na bezpłatne, cotygodniowe zajęcia do biblioteki przy ulicy Sułkowskiego 26.
Dziecięcą Noc Muzeów na Koszykowej odwiedzili też bohaterowie popularnej audycji telewizyjnej Moliki książkowe i ich pomysłodawczyni Małgorzata Berwid. Molinka i Molik – choć to małoletnie mole – nie zachęcały do niszczenia książek, wręcz przeciwnie, uczyły dbałości o nie, wspólnie z dziećmi recytując wierszyk: „Książka radość niech przynosi, więc Czytałciuch bardzo prosi – nie zaginaj nigdy rogów i nie czytaj wśród pierogów”.
Pani Małgorzata bawiła młodocianą widownię minikonkursem ze znajomości wierszy Juliana Tuwima i Jana Brzechwy oraz zgadywankami o zwierzętach, w których jedną z nagród wygrał pełnoletni uczestnik spotkania, wzbudzając wesołość maluchów.
Występ Molików zakończyła projekcja filmu o Muzeum Książki Dziecięcej zrealizowanego tuż przed opuszczeniem przez MKD jego pierwszej tymczasowej siedziby w Pałacu Kultury i Nauki. Zapoznawał ze zbiorami placówki, sposobami korzystania z katalogów, prezentował najciekawsze publikacje, w tym najstarszą, pochodzącą z początku XIX wieku, książkę dla dzieci – Pamiątka po dobrej matceKlementyny z Tańskich Hoffmanowej. W filmie o Muzeum Książki Dziecięcej opowiadała jego kierownik, Ewa Gruda. Gdy teraz, po latach, oglądała go, łza zakręciła jej się w oku, bo pałacowy rozdział w dziejach MKD przeszedł już do historii. Do historii przeszła też Noc Muzeów na Koszykowej, na następną zapraszamy za rok.
![]() |
Jak dojadę? Wskazówki dojazdu dostępne w serwisie jakdojade.pl |