Otwock : Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oddział im. M. E. Andriollego, 2014.
Prezentowana książka jest - jak pisze autor - pozycją szczególną. „Traktuje ona o zachowanych do dnia dzisiejszego na terenie województwa mazowieckiego miejscach pochówku żołnierzy różnych narodowości, walczących w szeregach armii polskiej, pruskiej, rosyjskiej i austro-węgierskiej w okresie tzw. Wielkiej Wojny i wojny polsko-bolszewickiej”.
Cmentarze wojenne są nieodłącznym elementem krajobrazu Mazowsza (podobnie jak w całej Polsce) i - według słów Pawła Ajdackiego - wskazują miejsca bitew i potyczek, o których często wiedzą już tylko historycy. Są „świadectwem minionych wydarzeń, pomnikami o dużej wymowie antywojennej, informują o okrucieństwie i bezsensie wojny, o śmierci i przemijaniu”. Na kartach książki znajdziemy informacje o 327 cmentarzach, mogiłach i kwaterach oraz o 168 miejscach pochówku z lat 1914-1920. Są to samodzielne cmentarze wojenne, cmentarze obecnie cywilne ale mające wojskowy rodowód, kwatery, mogiły zbiorowe i indywidualne. Spoczywa w tych miejscach około 120 000 poległych żołnierzy: Polaków, Rosjan, Niemców, Włochów, Francuzów, Litwinów, Tatarów, Kozaków …
W zmaganiach wojennych walczyli po przeciwnych stronach, teraz często spoczywają obok siebie, pojednani wobec śmierci.
Nieznane są nazwiska większości z nich. Tylko kilka tysięcy spośród tych 120 000 poległych zostało imiennie wymienionych na kartach książki.
Ajdacki, opisując cmentarze, przywraca pamięć o wydarzeniach Wielkiej Wojny, oraz o jej mimowolnych i w większości bezimiennych bohaterach – ludziach, którzy wtedy zginęli.